Kochani, dawno nic nie pisałem, ale jestem z powrotem! I mam nowy wpis. Mam nadzieję, że Was zaciekawi. Enjoy! :D
Jak wygląda wszechświat?
Wiemy już, że wszechświat ma skończoną przestrzeń, ale nie ma brzegów. Jak to sobie najłatwiej uzmysłowić? Wyobraźcie sobie, że wszechświat jest balonem. Ładnym, nieskończenie wielkim balonem. Na początku balon jest czymś bardzo niewielkim – załóżmy, że jest punktem albo zbiorem punktów. W miarę jak nadmuchujemy balon, każdy punkt na powierzchni balonu oddala się od siebie. Możecie narysować kilka kropek na balonie i zacząć go nadmuchiwać – zobaczycie dokładnie ten efekt. Dokładnie tak samo jest z wszechświatem. Takimi punktami na powierzchni balonu są galaktyki, czyli ogromne skupiska miliardów gwiazd. Jako że nasz balon, czyli wszechświat, cały czas się rozszerza, to nasze punkciki oddalają się nieustannie od siebie. I to oddalają się tym szybciej, im dalej od nas są. Trochę przerażająca wizja, nieprawdaż? Kiedyś, za kolejne miliardy czy biliony lat, inne galaktyki będą tak daleko, że nie będziemy mogli ich zobaczyć. Ale nie o tym miałem mówić…
Wróćmy do balonu. Dlaczego on jest taki ważny? Otóż balon, w przeciwieństwie do stołu czy łóżka, nie ma granic. Stół ma granice – balon nie ma. Nie ma! Do tego, balon się rozszerza, tak samo jak wszechświat. Jest to wręcz idealna metafora. Z jednym wyjątkiem…
Nie wiemy jaki kształt ma wszechświat jako całość. Może rzeczywiście jest balonem, może jest walcem, może dwunastościanem foremnym… są różne hipotezy i naukowcy cały czas próbują ukraść naturze tę tajemnicę. Ale co dla mnie ważne – żebyście umieli sobie wyobrazić zarys wszechświata i jak on funkcjonuje w tych dużych skalach. Mam nadzieję, że nie zapomnicie, że wszechświat jest balonem!
Jeszcze jedną bardzo ważną rzeczą, jeśli już jesteśmy przy tym, to właśnie geometria wszechświata. Co się kryje pod tym tajemniczym pojęciem? Zapewne w szkole uczyli was, że suma kątów w trójkącie to 180 stopni. Owszem, to jest prawda, ale tylko częściowa. Pokażę wam, że suma kątów w trójkącie może wynosić więcej lub mniej.
Weźmy na przykład kulę. W przybliżeniu możemy potraktować Ziemię jako kulę. Jeśli poprowadzimy dwie linie z bieguna do równika, które zbiegają się na biegunie pod kątem 90 stopni, to okazuje się, trójkąt, który powstał z tych linii może mieć nawet 270 stopni, bo nasze linie również są prostopadłe do równika. Nazywa się to geometrią nieeuklidesową lub inaczej sferyczną. W bardzo małych skalach jednak geometria jest zwyczajna - euklidesowa, co dobrze pokazuje poniższy rysunek.
Istnieje jeszcze geometria hiperboliczna, w której suma kątów w trójkącie jest mniejsza od 180 stopni. Przykład – siodło. Myślę, że rysunek rozjaśni wam, jak to możliwe.
Więc jaka geometria rządzi naszym wszechświatem i jak to zbadać?
Jedyne, co musimy zrobić, to znaleźć odpowiednio duży trójkąt i zbadać, jaka jest jego suma kątów. Nie jest to łatwe zadanie. Zgodnie z wszelkimi badaniami prowadzonymi w tym kierunku, możemy stwierdzić, że mieszkamy w płaskim, euklidesowym wszechświecie.
Jakie to ma konsekwencje? Otóż jest to jedyny rodzaj wszechświata, który mógł powstać z niczego. Ale to temat na inny wpis!
Może macie jakieś tematy, o których coś chcielibyście wiedzieć? (tak Paula, pamiętam o fizyce kwantowej, też się za to wezmę, i za czarne dziury też, Alu) A może coś jest niejasne? Z chęcią wytłumaczę :D Buziaczki, kochani :*